Therapietrouw

Voor veel medicijngebruikers is het niet makkelijk om iedere dag weer trouw hun medicatie te nemen. Zij gebruiken hun medicijnen niet zoals is afgesproken met de zorgverlener. Daar zijn verschillende redenen voor. Mensen vergeten het, willen liever geen geneesmiddelen gebruiken, of stoppen vanwege bijwerkingen. Therapietrouw is de mate waarin de patiënt zijn of haar behandeling uitvoert in overeenstemming met de afspraken die hij of zij heeft gemaakt met zijn behandelaar. Kortom: het correct, dus volgens voorschrift gebruiken van geneesmiddelen.

De therapietrouw is afhankelijk van de aandoening en welke geneesmiddelen er gebruikt worden. Uit cijfers van de TherapietrouwMonitor blijkt bijvoorbeeld dat 93 procent van de mensen die orale diabetesmedicatie gebruiken, dit doen volgens het voorschrift (2010). Bij mensen die antidepressiva slikken is dit percentage iets meer dan 75 procent, bij ADHD medicatie is ongeveer twee derde van de gebruikers therapietrouw. Verder blijkt uit de monitor dat jongeren minder therapietrouw zijn dan ouderen.

Artsen, apothekers en andere zorgverleners kunnen een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van de therapietrouw. De activiteiten van het IVM op het gebied van therapietrouw zijn gericht op het bevorderen van de therapietrouw bij patiënten met chronische medicatie. Voor FTO-groepen, of individuele artsen en apothekers heeft het IVM kant-en-klare informatie en materialen ontwikkeld.

U vindt op deze pagina informatie over:

Richtlijnen
Nascholing
Farmacotherapieoverleg
Patiënteninformatie
Relevante organisaties
Meer weten

Richtlijnen

Een relevante richtlijn is de LESA Chronische medicatie bij astma/COPD en diabetes mellitus type 2. Daarin is bevorderen van therapietrouw een belangrijk onderdeel.

Nascholing

Het IVM biedt huisartsen, apothekers, praktijkondersteuners en apothekersassistenten nascholing over therapietrouw. Zorgverleners leren hoe zij hun gewenste behandeling beter kunnen laten aansluiten bij de wensen van hun patiënten en hoe zij overeenstemming kunnen bereiken over het medicijngebruik. Lees meer informatie over onze nascholing Therapietrouw. Kijk voor meer informatie over ons scholingsaanbod op onze scholingspagina. Heeft u vragen over ons scholingsaanbod, neem dan gerust contact met ons op. We helpen u graag verder.

Farmacotherapieoverleg

In het FTO kunt u bij het bespreken van therapietrouw aandacht besteden aan verschillende aspecten. De belangrijkste aspecten die de aandacht verdienen zijn:

  • aard en omvang van de problematiek van therapieontrouw
  • omvang therapieontrouw in eigen praktijk
  • signaleren van therapieontrouw
  • hoe therapieontrouw aan te pakken
  • opstellen van een plan van aanpak voor het reduceren van therapieontrouw

Het IVM heeft diverse materialen ontwikkeld om therapietrouw binnen het FTO aan te pakken:

FTO-modules:

  • Therapietrouw, bevorderen van, module. Deze module is bedoeld voor FTO-groepen die zich willen oriënteren op de problematiek van therapietrouw.
  • Therapietrouw, aanpak van therapieontrouw, module. Deze module is bedoeld voor FTO-groepen die therapieontrouw bij patiënten willen terugdringen. Voordat u hiermee start, bevelen wij u aan om de FTO-module 'Bevorderen van therapietrouw' te bespreken. 

U kunt alle materialen gratis bestellen via de pagina FTO werkmaterialen. Per FTO-module is tevens een PowerPoint-presentatie beschikbaar voor gebruik in het FTO.

Cijfers in het FTO
Verschillende organisaties kunnen u op weg helpen om het voorschrijven van geneesmiddelen in uw FTO-groep zichtbaar te maken. Hieronder ziet u enkele mogelijkheden bij therapietrouw.

  • Handboek 'Werken met cijfers in het FTO'
    Het handboek 'Werken met cijfers in het FTO' van het IVM bevat een inleidend hoofdstuk over de mogelijkheden en onmogelijkheden van prescriptieterugkoppeling en een thematisch hoofdstuk over therapietrouw (hoofdstuk 18).
  • SFK Webrapportages
    De webrapportages van de SFK zijn kant-en-klare rapporten die SFK maakt in samenwerking met KNMP/WINAp en het IVM. Voor het onderwerp therapietrouw is geen webrapportage beschikbaar. Wel bevatten diverse webrapportages (waaronder de webrapportage Diabetes) in de FPZ-searches selecties met mogelijk therapieontrouwe patiënten. Deze webrapportages zijn enkel toegankelijk met een abonnement. Voor meer informatie over de inhoud van de webrapportages en het abonnement, zie de website van SFK.
  • Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen (MVH)
    Elke huisarts kan op mvh.zorgprisma.nl zijn scores op een set indicatoren raadplegen. De monitor is tot stand gekomen in samenwerking met Vektis. De set indicatoren is gebaseerd op de NHG-standaarden en omvat meerdere onderwerpen. De score op een indicator zegt daarom iets over het volgen van de NHG-standaarden en kan een handige manier zijn om tussentijds een bepaalde voorschrijfafspraak te evalueren. Afhankelijk van het onderwerp vindt u in deze set een of meerdere indicatoren over het onderwerp. 

In het handboek 'Werken met cijfers in het FTO' en in de webrapportages van SFK vindt u ook referentiecijfers over therapietrouw.

Kwaliteit van het FTO
Praktische informatie en tips voor het opzetten van een FTO en de kwaliteitsverbetering ervan vindt u in het Handboek FTO dat u kunt bestellen via deze website. In het handboek staat informatie over onder andere de agendavoorbereiding, het maken van afspraken in het FTO en verslagformulieren. 

Patiënteninformatie

Voor patiënten en publiek heeft het IVM de folder Neemt u altijd trouw uw medicijnen? beschikbaar met informatie over het belang van therapietrouw en het bespreken van vragen en problemen met huisarts en apotheker. De folder bevat eveneens tips bij een bezoek aan de huisarts of apotheker. U kunt de gratis folder bestellen via deze website

Interessante websites zijn:

  • Meldpunt Medicijnen ervaringen met medicijnen melden en bekijken (bijwerkingen, problemen met gebruik van medicijnen, verpakking of vergoeding)

Relevante organisaties

Diverse instanties verrichten onderzoek en interventies naar de mate van therapieontrouw.

Meer weten

Wilt u meer weten over wat het IVM kan doen op het gebied van therapietrouw of voor het FTO of andere bijeenkomsten in de eerste lijn? Neem dan contact met ons op. U kunt ook uw vraag mailen naar helpsdeskFTO@medicijngebruik.nl. Heeft u vragen over werken met cijfers bij therapietrouw, dan kunt u een e-mailsturen naar helpdeskcijfers@medicijngebruik.nl.